หมุนข้ามเวลา! ตำนาน ‘โคมะ’ จากลูกข่างยุคเอโดะ สู่ของเล่นฮิตระดับโลก

เชื่อว่าหลายคนคงคุ้นเคยกับของเล่นสุดฮิตอย่าง ‘เบย์เบลด’ กันเป็นอย่างดี แต่รู้หรือไม่ว่าก่อนจะมาเป็นลูกข่างระดับโลก จุดเริ่มต้นของความสนุกนี้มาจาก ‘โคมะ’ ลูกข่างญี่ปุ่นโบราณที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน

เดิมที โคมะ (Koma – こま) ไม่ได้มีจุดกำเนิดในญี่ปุ่น แต่ถูกนำเข้ามาจากประเทศจีนและเกาหลี

ในยุคแรกมันจึงไม่ใช่ของที่ใครจะหาเล่นได้ทั่วไป และถูกจำกัดความนิยมอยู่แค่ในหมู่ชนชั้นสูง โดยมักถูกนำมาใช้เพื่อการแสดง ไปจนถึงพิธีกรรมทำนายโชคชะตา

แต่เมื่อก้าวเข้าสู่ยุคเอโดะ กำแพงนั้นก็ถูกทำลายลง โคมะได้กลายมาเป็นของเล่นยอดฮิตของชาวบ้านธรรมดา พร้อมทั้งถูกพัฒนารูปแบบให้หลากหลายและเข้าถึงง่ายขึ้นกว่าเดิม

รูปแบบของโคมะที่น่าสนใจ มีอะไรบ้าง?

ฮิเนริโกมะ (Hinerigoma) – ลูกข่างมือหมุนสุดคลาสสิก มักทำจากไม้และตกแต่งลวดลายสวยงาม ถือเป็นของฝากยอดนิยมของญี่ปุ่น

นาเกะโกมะ (Nagegoma) – ภาพจำของลูกข่างสำหรับใครหลายคน ตัวลูกข่างทำจากไม้หรือเหล็ก ผู้เล่นต้องใช้ทักษะในการพันเชือกและขว้างออกไปให้หมุนบนพื้น

เบโกมะ (Beigoma) – ลูกข่างโลหะขนาดเล็กสายต่อสู้ ที่เด็กญี่ปุ่นในอดีตนิยมเอามาชนกัน ใครหยุดหมุนหรือกระเด็นออกก่อนคือแพ้ ซึ่งเบโกมะก็ได้ถูกพัฒนามาเป็นเบย์เบลดที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบันนั่นเอง

จากของเล่นเฉพาะกลุ่มของชนชั้นสูง สู่ความบันเทิงยอดฮิตในยุคเอโดะ และพัฒนาต่อเนื่องจนกลายเป็นของเล่นยอดฮิตระดับโลก

“โคมะ” จึงไม่ใช่แค่ของเล่นธรรมดา แต่ยังเป็นหนึ่งในวัฒนธรรมที่สะท้อนทั้งความคิดสร้างสรรค์ งานฝีมือ และความสนุกที่ถูกส่งต่อข้ามยุคสมัย แม้เวลาจะผ่านมาหลายร้อยปี แต่เสน่ห์ของการแข่งขัน ก็ยังคงทำให้ผู้คนทั่วโลกหลงใหลได้ไม่เปลี่ยน

คราวหน้าจะมีเรื่องราวอะไรเกี่ยวกับญี่ปุ่นมาฝากอีก อย่าลืมติดตามกันด้วยน้า

อ้างอิง : Marumura